Απαγόρευση συναθροίσεων Πολυτεχνείο: Αντιδράσεις νομικών για την αναστολή άρθρου του Συντάγματος

Απαγόρευση συναθροίσεων ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020
Απαγόρευση συναθροίσεων ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων. Φέτος είναι κατανοητό δεν θα πάει κανείς στην πορεία για υγειονομικούς λόγους. Ο νόμος για την απαγόρευση κυκλοφορίας που ισχύει ήδη στο lockdown είναι υπέρ αρκετός για να μην γίνει η πορεία του Πολυτεχνείου εφέτος, ενώ και οι ίδιοι οι πολίτες δεν φαίνεται να είχαν σκοπό να κατέβουν, ενώ ακόμη και ο Γιάνης Βαρουφάκης μίλησε για 9 άτομα του κόμματός του που σκοπεύουν να περπατήσουν (δεν το λες πορεία 9 άτομα), αλλά κι έτσι με το πρόστιμο των 300 ευρώ υπάρχει πλαίσιο. Ποιο το νόημα λοιπόν να αναστείλει η κυβέρνηση για όλη την Χώρα ένα άρθρο του Συντάγματος, εκτός του ότι είναι σοβαρή Χρυσή Αυγή και κάνει πρόβα για το μέλλον όταν θα αρχίσει να δημεύει περιουσίες και στέλνει τους πολίτες στα συσσίτια; Αρα η απάγορευση δεν έγινε για λόγους πανδημίας, είναι αρκετό το πρόστιμο των 300, αλλά για να τρομοκρατήσει τους Ελληνες. Ο,τι σπέρνεις θερίζεις όμως. – netakias.com

Ανακοινώθηκε τριήμερη απαγόρευση συγκεντρώσεων μέσα στη νύχτα όπως έκαναν κι οι μέντορες τους

Με απόφαση των αστυνομικών αρχών απαγορεύονται από σήμερα Κυριακή, στις 6.00 το πρωί, όλες οι συγκεντρώσεις και πορείες για τον τριήμερο εορτασμό της επετείου για το Πολυτεχνείο.

Με την αιτιολογία πως λόγω των επιτακτικών αναγκών αντιμετώπισης σοβαρού κινδύνου δημόσιας υγείας και στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της διασποράς του κορονοϊού COVID -19, με Απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, απαγορεύονται σε όλη την επικράτεια, όλες οι δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις, στις οποίες συμμετέχουν 4 ή περισσότερα άτομα, από 06:00 ώρα της 15ης Νοεμβρίου έως και την 21:00 ώρα της 18ης Νοεμβρίου 2020.

Μαλιστα εκδόθηκε και σχετικό ΦΕΚ που προβλέπει τις ακόλουθες κυρωσεις:

διοικητικό πρόστιμο 5.000 ευρώ στα νομικά πρόσωπα και 3.000 ευρώ στα φυσικά πρόσωπα, που διοργανώνουν δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις και
διοικητικό πρόστιμο 300 ευρώ στα πρόσωπα που παραβιάζουν την απαγόρευση συμμετέχοντας σε δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις.

Μάλιστα όπως διαβάσαμε στο  in.gr καθολική απαγόρευση όλων των συναθροίσεων σε όλη την επικράτεια, δηλαδή καθολική αναστολή του άρθρου 11 του Συντάγματος, έχει γίνει και στο παρελθόν: στις 21/04/1967 και στις 17/11/1973

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων θεωρεί ότι η απαγόρευση των συναθροίσεων πρέπει άμεσα να ανακληθεί.

Με την υπ’ αριθμό 1029/8/18 (ΦΕΚ 5046 Β’/ 14-11-2020) απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας αποφασίστηκε η απαγόρευση όλων των δημόσιων υπαίθριων συγκεντρώσεων στο σύνολο της Επικράτειας για το διάστημα από 15 Νοεμβρίου και ώρα 06.00’ μέχρι 18 Νοεμβρίου 2020 και ώρα 21.00’, στις οποίες συμμετέχουν 4 ή και περισσότερα άτομα με την απειλή επιβολής κυρώσεων.

Το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζει ότι «υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευτούν με αιτιολογημένη απόφαση της αστυνομικής αρχής γενικά αν εξαιτίας τους επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια…». Η γενική απαγόρευση δεν παύει και αυτή να αφορά συγκεκριμένη συνάθροιση η οποία έχει εξαγγελθεί για ορισμένο τόπο και χρόνο με το ένα ή άλλο περιεχόμενο.

Δεν μπορεί να επεκταθεί σε απαγόρευση και κάθε άλλης συνάθροισης σε ολόκληρη γεωγραφική περιοχή (πχ σε Νομό ή πολύ περισσότερο σε όλη την Επικράτεια) διότι τούτο θα ισοδυναμούσε με αναστολή της ισχύος του άρθρου 11 του Συντάγματος κάτι που μόνο στις έκτακτες συνθήκες του άρθρου 48 του Συντάγματος (κατάσταση πολιορκίας) μπορεί να συμβεί (Σβώλου/Βλάχου, Το Σύνταγμα της Ελλάδος , Β’ , 1955, 228 και σε Κ. Χρυσόγονο, Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα, έκδ. 2006, 489). Η δε ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 5 του Συντάγματος, την οποία επικαλείται η απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, αφορά στη λήψη ατομικών διοικητικών μέτρων περιορισμού της ελεύθερης κίνησης (πχ θέση σε καθεστώς καραντίνας συγκεκριμένου πολίτη) και δεν βρίσκει έδαφος εφαρμογής στις μαζικές υπαίθριες συναθροίσεις για τις οποίες προβλέπει αποκλειστικά και μόνο το άρθρο 11.

Επιπρόσθετα θα πρέπει να τονιστεί, ότι για τις συναθροίσεις κατά την επέτειο του Πολυτεχνείου όπως και της Πρωτομαγιάς, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του ΠΔ 73/2020 που εκδόθηκε για τη ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων του ν. 4703/2020, δεν οφείλεται γνωστοποίηση στις Αρχές.

Η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει τη δημόσια υγεία μέσα στις συνθήκες της πανδημίας, χωρίς να υπερβαίνει τα όρια του Κράτους Δικαίου. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων θεωρεί ότι η σχολιαζόμενη απόφαση για γενική απαγόρευση των συναθροίσεων σε όλη την Επικράτεια βρίσκεται εκτός Συνταγματικού πλαισίου και θα πρέπει άμεσα να ανακληθεί.

Απαγόρευση συναθροίσεων Πολυτεχνείο: Έγκριτοι νομικοί ψέγουν την διάταξη ως αντισυνταγματική. Οξύνεται η αντιπαράθεση με φόντο το Πολυτεχνείο.

Οξύνεται η αντιπαράθεση με φόντο το Πολυτεχνείο και την απαγόρευση των συναθροίσεων άνω των τεσσάρων ατόμων που ισχύει από σήμερα τα ξημερώματα και μέχρι τις 18 Νοέμβρη το βράδυ. Η απαγόρευση αυτή έρχεται με δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της απόφασης του Αρχηγού της Αστυνομίας. Ωστόσο εκφράζεται έντονος αντίλογος για την συνταγματικότητα της διάταξης, ενώ κόμματα της Αριστεράς κατηγορούν την κυβέρνηση για αντιδημοκρατικό κατήφορο.

Ο Δημήτρης Χριστόπουλος, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στηλιτεύει την διάταξη ως αντισυνταγματική ενώ αναφέρει ότι θα υπάρξουν αντίστοιχες ενστάσεις στο ΣτΕ.

Η τοποθέτηση του Δημήτρη Χριστόπουλου

Το άρθρο 11 του άρτι ψηφισθέντος από την παρούσα κυβέρνηση νόμου για τις συναθροίσεις, (αυτού που σύμφωνα με τον κυβερνητικό λόγο έβαλε σε τάξη τα πράγματα) προβλέπει πως «αρμόδια για την απαγόρευση επικείμενης δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης είναι η κατά τόπον αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή» σύμφωνα με το πνεύμα το Άρθρου 11 του Συντάγματος που προβλέπει ότι «οι υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευτούν με αιτιολογημένη απόφαση της αστυνομικής αρχής, γενικά, αν εξαιτίας τους επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, σε ορισμένη δε περιοχή, αν απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής, όπως νόμος ορίζει.»

Καθολική απαγόρευση συναθροίσεων δεν προβλέπεται στην έννομη τάξη της χώρας παρά μόνο σε περιπτώσεις οριακές που αναφέρονται στο Άρθρο 48 του Συντάγματος με απόφαση της Βουλής. Αν η Κυβέρνηση θέλει να προσφύγει στην «κατάσταση πολιορκίας» είναι μείζον πολιτικό θέμα, καθώς αυτό δεν έχει ξαναγίνει, πλην όμως αυτός είναι ο μόνος συνταγματικά ορθός δρόμος.

Επομένως, εδώ έχουμε μείζον θέμα το οποίο δείχνει διαζευκτικά δύο πράγματα.

  • είτε απόλυτη ταραχή, έλλειψη ψυχραιμίας, κακή ως τραγική αίσθηση του συσχετισμού και εμφανής αδιαφορία για τη συνταγματική νομιμότητα (που φοβάμαι πως είναι το πιθανότερο) είτε
  • κάποιον στοιχειώδη σχεδιασμό που για να δώσει μια διέξοδο στο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε ενώπιον της 17ης Νοεμβρίου πετάει το μπαλάκι στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να αποφασίσει, αφού αύριο πρωι θα κατατεθούν αιτήσεις αναστολής του μέτρου.

Ο Μακιαβέλι έχει γράψει πως «ο πόλεμος ξεκινά όταν θέλεις, αλλά δεν τελειώνει όταν θέλεις.» Μακάρι λοιπόν να ισχύει το δεύτερο σενάριο διότι αν ισχύει το πρώτο, οδεύουμε για δύσκολα τιθασεύσιμες καταστάσεις, η πολιτική ευθύνη για τις οποίες θα βαραίνει αντικειμενικά την κυβέρνηση. Την εκάστοτε κυβέρνηση.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η τοποθέτηση του Θανάση Καμπαγιάννη, δικηγόρου της Πολιτικής Αγωγής στη Δίκη της Χρυσής Αυγής.

Κάθε λέξη της αστυνομικής διαταγής είναι ένα ψέμα και μια προσβολή στις δημοκρατικές ευαισθησίες του λαού μας.

  • Η αναφορά στο άρθρο 11 του Συντάγματος (δικαίωμα συνέρχεσθαι) γίνεται καθαρά προσχηματικά, καθώς η παράγραφος 2 επιτρέπει γενική απαγόρευση μόνο για λόγους δημόσιας ασφάλειας. Η παραπομπή στην ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 5 του Συντάγματος για “τη λήψη μέτρων που επιβάλλονται για την προστασία της δημόσιας υγείας” δεν μπορεί να παράσχει δικαιολογητική βάση γενικευμένης απαγόρευσης δημόσιων συναθροίσεων που ισοδυναμεί με προσωρινή αναστολή του άρθρου 11. Τέτοια δυνατότητα προβλέπεται στο Σύνταγμα μόνον δυνάμει του άρθρου 48 (Κατάσταση Πολιορκίας) με αυστηρές οριοθετήσεις (απόφαση Βουλής, δημοσίευση της απόφασης από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας).
  • Η αναφορά στην ΚΥΑ 71342/6-11-2020 αποσιωπά τη ρητή επιφύλαξη που αυτή προβλέπει για τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις του άρθρου 11 του Συντάγματος και του ν. 4703/2020. Είναι τέτοια η κυβερνητική αμηχανία που η απόφαση απαγόρευσης δεν παραπέμπει καν στον ν. 4703/2020 (“νόμο Χρυσοχοϊδη”) που μετά βαϊων και κλάδων ψήφισε η κυβέρνηση (τον αναφέρει μόνον στο διατακτικό), αφού ούτε καν σ’ αυτόν δεν περιλαμβάνεται νόμιμη δικαιολογητική βάση για την αποφασισθείσα απαγόρευση. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση προσπερνά την υποχρέωση που η ίδια έχει νομοθετήσει για “σύμφωνη γνώμη του Προέδρου Πρωτοδικών” σε περίπτωση απαγόρευσης επικείμενης δημόσιας συνάθροισης (άρθρα 7 και 10 παρ. 1 του ν. 4703/2020).
  • Η αναφορά στην ΠΝΠ της 20/3/2020, άρθρο 68 παρ. 2, που προβλέπει “απαγόρευση δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων για επιτακτικούς λόγους αντιμετώπισης σοβαρού κινδύνου δημόσιας υγείας που συνίστανται στη μείωση του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊου COVID-19… με απόφαση του Αρχηγού της ” δεν θεραπεύει την ως άνω αντισυνταγματικότητα, καθώς μία Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου δεν δύναται να υπερισχύει διατάξεων συνταγματικής περιωπής. Τουναντίον, εκθέτει τους συντάκτες τής αποφασισθείσας απαγόρευσης, καθώς θέτει ως προϋπόθεση της έκδοσης της αποφάσεως την γνώμη της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της δημόσιας υγείας. Όμως η παρατιθέμενη γνώμη έχει ημερομηνία 4/11/2020 και αποτυπώθηκε νομικά στις διατάξεις της ΚΥΑ της 6/11/2020, στις οποίες δεν προβλεπόταν γενική απαγόρευση δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων του άρθρου 11 του Συντάγματος.
  • Η αναφορά στην τρέχουσα επιδημιολογική κατάσταση της χώρας και την ανάγκη εξειδίκευσης και αυστηροποίησης των ισχυόντων εκτάκτων μέτρων προστασίας είναι ένα παράθυρο για την γενικευμένη αναστολή διατάξεων του Συντάγματος για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, πέραν των 15 ημερών που τάσσει ως όριο το άρθρο 48 του Συντάγματος και της αυστηρά οριοθετημένης εκεί διαδικασίας για την έκδοση και παράταση μιας τέτοιας απόφασης.

Παράνομες οι ενέργειες των κρατικών λειτουργών μέχρι την έκδοση της απόφασης

Η ημερομηνία έκδοσης και ισχύος της απόφασης καθιστά προφανώς παράνομες όλες τις ενέργειες κρατικών λειτουργών (αστυνομία, κατά τόπο Εισαγγελίες, κλπ) στις 13 και 14 Νοεμβρίου, με τις οποίες παρενοχλήθηκαν ή διώχθηκαν πολίτες με αφορμή κάλεσμα συμμετοχής στις εκδηλώσεις της 17 Νοέμβρη. Η έκδοση της απόφασης έγινε, κατά το χρόνο της ηλεκτρονικής σφραγίδας του ΦΕΚ, δηλαδή στις 14 Νοεμβρίου και ώρα 18:45 (ασχέτως του αν αναγράφεται ως ημερομηνία έκδοσης η 13η Νοεμβρίου), ενώ η ισχύς της προσδιορίζεται από 15 Νοεμβρίου και ώρα 6:00. Συνεπώς, είναι νόμω αβάσιμες και παράνομες: η προκαταρκτική εξέταση που διέταξε η Εισαγγελέας Πρωτοδικών στη Θεσσαλονίκη κατά της ιατρού Προέδρου της ΕΝΙΘ Δάφνης Κατσίμπα, η προσαγωγή, σύλληψη και κράτηση 5 μελών της ΑΝΤΑΡΣΥΑ το μεσημέρι της 14ης Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη και η άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος τους, η κλήση σε εξέταση μέλους της Ένωσης Νοσοκομειακών Γιατρών και πλήθους πολιτών στην Καρδίτσα για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κοκ. Για τις ενέργειες αυτές των κρατικών λειτουργών, θα πρέπει να αναζητηθούν πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες.

Τέλος, όσον αφορά το χρονικό τέλος της αντισυνταγματικής ανωμαλίας που δημιουργεί η ως άνω απόφαση, δεν μπορούμε να μην επισημάνουμε ότι ο ορισμός της χρονικής λήξης της την 18η Νοεμβρίου και ώρα 21:00 συμπίπτει με την έναρξη της απαγόρευσης κυκλοφορίας που είναι γενικά σε ισχύ καθ’ άπασαν την επικράτεια από ώρα 21:00 έως τις 5:00 της επομένης. Πρόκειται για “κρατική ειρωνεία”: η κυβέρνηση και οι αστυνομικές αρχές στέλνουν το μήνυμα στους πολίτες ότι τα συνταγματικά κατοχυρώμενα δικαιώματά τους τελούν υπό την αίρεση ενός δαιδαλώδους, πολυπλόκαμου αυταρχικού πλαισίου, η ενάσκηση των οποίων ρυθμίζεται ανά ώρα από διαφορετικές απαγορεύσεις. Το μήνυμα είναι σαφές: ο χρόνος λήξης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης είναι απροσδιόριστος.

Η απόφαση της κυβέρνησης που αποτυπώνεται στην Απόφαση του Αρχηγού της ΕΛΑΣ είναι δικαστικά ελεγκτέα. Για τους πολίτες και τις συλλογικότητες του εργατικού και του λαϊκού κινήματος, η ελευθερία της συνάθροισης είναι θεμελιώδης και απαράγραπτη. Είναι συστατική του Συντάγματος, η δε κοινή νομοθεσία επιτρέπεται μόνο να τη ρυθμίζει και όχι να την περιορίζει αυθαίρετα. Σε κάθε περίπτωση, η αντίσταση σε κάθε σφετερισμό της λαϊκής κυριαρχίας αποτελεί όχι απλώς δικαίωμα, αλλά συνταγματική υποχρέωση κάθε Έλληνα πολίτη, όπως αυτή διατυπώνεται στην ακροτελεύτια διάταξη (άρθρο 120) του Συντάγματος.

One thought

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.