Υψηλότεροι μισθοί σημαίνει μεγαλύτερη παραγωγή και καλύτερη ποιότητα

100-pounds

Ο Νεοφιλελευθερισμός απέτυχε.

Το βρετανικό περιοδικό «Economist» επιχείρησε να αναζητήσει στη θεωρία τις αιτίες των πολυεπίπεδων αλλαγών που συντελούνται παγκοσμίως. Επιχείρησε μιαν αναζήτηση των ιδεών εκείνων που θα συνέβαλαν στην υπέρβαση της μετεξελιγμένης κρίσης και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ανθρώπων απέναντι στα δικά τους μεγάλα επιτεύγματα, με πρώτο την ιστορικά πρωτοφανή εβδομηκονταετή περίοδο ειρήνης και ευημερίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Το περιοδικό, το οποίο απηχεί τις απόψεις του Σίτι και δημοσιεύει όλα τα άρθρα του ανυπόγραφα (φημολογείται ότι οι συνεργάτες του είναι επιφανείς παράγοντες της διεθνούς οικονομικής ζωής, ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας Εντι Τζορτζ ήταν ένας εξ αυτών), θεωρεί ότι είναι ώρα να ξανάρθουν στη… μόδα οι οικονομικές ιδέες που έβγαλαν την παγκόσμια οικονομία από τη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του 1930. Εχει τη σημασία της η πρόταση του συστημικού «Economist», στο μέτρο που δεν εντοπίζει το πρόβλημα στον γιαλό, αλλά στην πορεία των αρμενιστών.
-Καψύλης Αλέξανδρος

1.
Εν τη παλάμη και ούτω βοήσωμεν
Η ασυμμετρία της πληροφόρησης επιβάλλει την αδρή αμοιβή των εργαζομένων

Σελ.1-Σελ.2Σελ.3Σελ.4Σελ.5Σελ.6

 

Η πρώτη «μεγάλη ιδέα» έχει να κάνει με την επίδραση της ασύμμετρης πληροφόρησης στην οικονομική ζωή και στην αγορά εργασίας. Πρόκειται για την ανάπτυξη μιας διαπίστωσης που έκανε το 1970 ο νεαρός, τότε, βοηθός καθηγητή στο Μπέρκλεϊ Τζορτζ Ακερλοφ, με μια μελέτη του που είχε τον τίτλο «Η Αγορά των Λεμονιών» και την οποία αρνήθηκαν να δημοσιεύσουν (ως κοινότοπη και παραβιάζουσα ανοικτές θύρες) τρεις μεγάλες εφημερίδες της εποχής. Η θεωρία του Ακερλοφ, όμως, συν τω χρόνω εξελίχθηκε και χάρισε στον αμερικανό οικονομολόγο το βραβείο Νομπέλ το 2001.
«Λεμόνια» ονόμασε ο Ακερλοφ τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα κακής ποιότητας, σε αντίθεση με τα «ροδάκινα», που ονόμασε τα καλής ποιότητας. Ενα «λεμόνι» πωλείται προς 500 δολάρια, ενώ ένα ποιοτικό μεταχειρισμένο μπορεί να πουληθεί 1.000 δολάρια. Αλλά μόνο ο έμπορος γνωρίζει την πραγματική ποιότητα του αυτοκινήτου. Οχι ο πελάτης, που τα βλέπει όλα καλογυαλισμένα και απαστράπτοντα. Για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο να επιστρέψει με ένα σαπάκι σπίτι του, ο αγοραστής δεν είναι διατεθειμένος να ξοδέψει πάνω από 750 δολάρια για οποιοδήποτε αυτοκίνητο. Ο πωλητής θα του πουλούσε ευχαρίστως ένα σαπάκι για 750 δολάρια, όχι όμως και ένα καλό αυτοκίνητο.
Ενας έξυπνος αγοραστής αντιλαμβάνεται ότι τα αυτοκίνητα που δέχεται να του πουλήσει ο πωλητής προς 750 ευρώ είναι όλα σαπάκια. Ετσι, απαιτεί χαμηλότερη τιμή, ει δυνατόν 500 ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι όλα τα καλά μεταχειρισμένα να μένουν απούλητα στη μάντρα αυτοκινήτων. Και το συμπέρασμα ότι η «ασυμμετρία πληροφόρησης» μεταξύ αγοραστή και πωλητή σκοτώνει την αγορά.
Μεταφερόμενες και εφαρμοζόμενες οι παρατηρήσεις αυτές στην αγορά εργασίας – διότι αυτό είναι που «καίει» σήμερα τις δυτικές κοινωνίες, η περιθωριοποίηση της μεσαίας τάξης και η ριζοσπαστικοποίηση των ψηφοφόρων – το ερώτημα που ανακύπτει είναι πώς και ο εργοδότης θα εξασφαλίζει καλύτερης ποιότητας και αποδοτικότητας εργαζομένους και ταυτόχρονα ο εργαζόμενος θα αμείβεται κατά τρόπον που δεν θα περιθωριοποιείται κοινωνικά και δεν θα ριζοσπαστικοποιείται πολιτικά.
Το συμπέρασμα είναι ότι θα πρέπει ο εργοδότης να αμείβει τον εργαζόμενο με μισθό… υψηλότερο από όσο δικαιούται και αποδίδει. Να του δίνει διαρκώς κίνητρα αποδοτικότητας. «Ο απλούστερος τρόπος για να διασφαλίσει ένας εργοδότης ότι ένας υπάλληλός του δουλεύει σκληρά είναι να του δώσει μέρος ή και το σύνολο των κερδών που αποκομίζει»αναφέρεται χαρακτηριστικά! «Και η υπεραξία;» θα αναρωτιόταν εμβρόντητος ο αναγνώστης του «Economist» – αν μάλιστα συμβαίνει να είναι και εργοδότης. Ε, όλο και κάτι θα μείνει για τον κατέχοντα τα μέσα παραγωγής.
Μαστίγιο και καρότο
Ο επίσης νομπελίστας οικονομολόγος Γιόζεφ Στίγκλιτς ζαπό κοινού με τον καθηγητή του Μπέρκλεϊ και οικονομικό σύμβουλο του προέδρου Ομπάμα, Καρλ Σαπίρο, σημειώνουν ότι στην αγορά εργασίας οι αμοιβές λειτουργούν σαν το καρότο και η ανεργία σαν το μαστίγιο. Ομως, «σε έναν κόσμο ασύμμετρης πληροφόρησης η καλή συμπεριφορά του εργαζομένου εξασφαλίζεται όταν μπορεί να χτίζει ένα πλεόνασμα υψηλότερο από εκείνο που μπορεί να βρει σε μια άλλη δουλειά». Ετσι, ο εργοδότης δεν κινδυνεύει να χάσει πελάτες λόγω κάμψης της ποιότητας του προϊόντος του. Εξάλλου «σε αγορές με ατελή πληροφόρηση η τιμή δεν μπορεί να είναι ίση με το περιθώριο κόστους». Ολα είναι ζήτημα εντυπώσεων και όχι εμπιστοσύνης, διότι υπάρχει δυσπιστία ως προς την ορθότητα της πληροφόρησης. Ενα ακριβό εστιατόριο σε ακριβή γειτονιά δίνει την εντύπωση στους πελάτες ότι έχει και ποιοτικό φαγητό.
Εδώ θα πρέπει να σημειωθούν δύο πράγματα: πρώτον ότι ο Ακερλοφ είναι σύζυγος της προέδρου της Fed Τζάνετ Γέλεν, η οποία έχει ιδιαίτερη ευαισθησία σε θέματα απασχόλησης – είχε εξ αρχής εξαρτήσει την επόμενη αύξηση των χαμηλών επιτοκίων των ΗΠΑ με την πτώση της ανεργίας. Η επονομαζόμενη «κόκκινη τραπεζίτισσα» και ο σύζυγός της είναι άλλωστε θαυμαστές των ιδεών του Τζέιμς Τόμπιν, του κεϊνσιανιστή νομπελίστα (το 1981) οικονομολόγου που επινόησε τον φόρο επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών ως μέσο χρηματοδότησης του κράτους πρόνοιας.
Η δεύτερη σημείωση αφορά τους εφετινούς νομπελίστες Οικονομίας Ολιβερ Χαρτ και Μπενγκτ Χόλστρομ, οι οποίοι τιμήθηκαν για το έργο τους στη «θεωρία των συμβολαίων». Για τη θεωρία που μελετά πώς οι οικονομικοί παράγοντες συνάπτουν συμβατικές συμφωνίες σε ένα περιβάλλον ασύμμετρης πληροφόρησης. Πρόκειται για ένα ζήτημα απολύτως συναφές με τη θεωρία που εξέλιξαν οι Ακερλοφ,  Στίγκλιτζ και Σαπίρο, οι οποίες, όπως και η τιμηθείσα εφέτος θεωρία των συμβολαίων, εμπνέονται από τη «θεωρία της κοινωνικής επιλογής» και τη «θεωρία της γενικής ισορροπίας» του επίσης νεοκλασικιστή και κεϊνσιανιστή αμερικανού νομπελίστα (το 1972) Κένεθ Αροου.
  1. Η ασυμμετρία της πληροφόρησης επιβάλλει την αδρή αμοιβή των εργαζομένων

  2. Η ανάπτυξη φέρνει ύφεση και αντιστρόφως
    Η θεωρία των οικονομικών κύκλων και η αυταπάτη της «αειφόρου ανάπτυξης»

  3. Η απελευθέρωση του εμπορίου απαιτεί προστασία των εργαζομένων

  4. Ξαναγίναμε όλοι κεϊνσιανιστές τώρα

  5. Οι άνθρωποι μαθαίνουν, οι τράπεζες όχι

  6. Γιατί είναι αδιέξοδη η πολιτική πλεονασμάτων του Βερολίνου

Advertisements

One thought

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s